Wat is zwangerschapsdiabetes

Insuline

Wanneer je zwanger bent, produceert de placenta (moederkoek) hormonen voor de ontwikkeling van je baby. Deze hormonen kunnen echter ook de werking van insuline verstoren. Insuline zorgt ervoor dat de lichaamscellen glucose (een energieleverancier) opnemen uit het bloed.

Omwille van de zwangerschapshormonen kan het zijn dat er plots veel meer insuline nodig is om dezelfde hoeveelheid glucose in de cellen te kunnen binnen laten. De cellen worden als het ware ongevoelig voor insuline. Bij een normale zwangerschap zal de pancreas hierop reageren en meer insuline aanmaken.

Het kan gebeuren dat de bètacellen die de insuline in de pancreas aanmaken, de toegenomen vraag naar insuline niet kunnen volgen. Hierdoor zal de glucose die in het bloed zit, niet vlot doorsijpelen naar de lichaamscellen. De bloedglucosewaarden zullen stijgen en zodra ze abnormaal verhoogd zijn, spreekt men van zwangerschapsdiabetes of diabetes gravidarum.

Hoe vaak komt het voor?

Zwangerschapsdiabetes verloopt vaak zonder symptomen. Zwangerschapsdiabetes komt jaarlijks voor bij ongeveer 2% van de zwangere vrouwen in Vlaanderen. Bij vrouwen die zwanger zijn van een meerling komt zwangerschapsdiabetes vaker voor.

Hoe en wanneer wordt zwangerschapsdiabetes opgespoord?

Omdat het risico op zwangerschapsdiabetes het grootst is in het derde trimester, worden praktisch alle zwangere vrouwen gescreend tussen week 24 en 28 van de zwangerschap.

Door middel van de “challenge test” zal opgespoord worden of er een verhoogd risico is op zwangerschapsdiabetes. Eén uur na het drinken van een suikeroplossing zal in het bloed het glucosegehalte gemeten worden. Je hoeft voor deze test niet nuchter te zijn. Indien er vermoed wordt dat er sprake is van zwangerschapsdiabetes zal er nadien een tweede test gebeuren: de 'orale glucosetolerantietest'.

Bij de 'orale glucosetolerantietest' wordt er nuchter 100 gram suikeroplossing gedronken. Gedurende vier uur wordt er telkens na 1 uur bloed genomen. Op die manier krijgt de arts een duidelijk beeld over de verwerking van de hoeveelheid glucose door je lichaam. Bij te hoge waarden wordt de diagnose zwangerschapsdiabetes gesteld.

In sommige gevallen kan beslist worden om de test al uit te voeren aan het begin van de zwangerschap. Wanneer je extra risico loopt (vroegere zwangerschapsdiabetes of bevalling van een zwaar kind, familiale diabetes, …) kunnen je bloedglucosewaarden immers al vroeger verstoord zijn, waardoor een behandeling moet gestart worden.

Behandeling van zwangerschapsdiabetes

In eerste instantie zal aan de hand van gezonde voeding en beweging getracht worden om normale glucosewaarden in het bloed te verkrijgen. Samen met een diëtist zal vooral aandacht besteed worden aan het beperken van koolhydraten en vetten. Op het vlak van eiwitten, mineralen en vitamines zal het dieet niet verschillen van een normale zwangere vrouw. Regelmatige (lichte tot matige) beweging is eveneens een belangrijk onderdeel van de behandeling. Fysieke activiteit verbetert namelijk de werking van insuline en is dan ook zeer belangrijk om je bloedglucosewaarden onder controle te houden.

Bij 15-20% van de moeders met zwangerschapsdiabetes volstaat voeding en beweging niet als behandeling. Een diabetesteam (gynaecoloog en endocrinoloog) zal insuline voorschrijven en de respons hierop nauwkeurig opvolgen tijdens de zwangerschap. De insuline wordt via injecties in het onderhuidse vetweefsel gegeven omdat het gebruik van diabetesmedicatie via pilletjes momenteel nog niet toegelaten is tijdens de zwangerschap.

Regelmatig meten (’s morgens en vóór en na een maaltijd) is belangrijk om er zeker van te zijn dat je bloedglucose goed geregeld is en binnen de normale waarden (dus van iemand zonder diabetes) blijft. Je arts zal je daarom vragen je suiker te controleren door middel van een klein prikje in de vinger. Aan de hand van de resultaten kan de arts de behandeling of de hoeveelheid nodige insuline bijsturen.

De gevolgen van zwangerschapsdiabetes

Als zwangerschapsdiabetes niet behandeld wordt of onvoldoende wordt opgevolgd zijn daar risico’s aan verbonden voor moeder en kind.

Voor de baby:

  • meer kans op een te groot kind (macrosomie) en dus moeilijkere bevalling bij de geboorte

  • een suikertekort bij de baby bij de geboorte

  • onrijpheid van de organen

Voor de moeder:

  • keizersnede en problemen bij de bevalling

  • teveel vruchtwater (wat het risico op vroeggeboorte verhoogd)

  • hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap

  • urineweginfecties

Op lange termijn heeft een vrouw met zwangerschapsdiabetes een grotere kans om bij een eventuele zwangerschap hetzelfde probleem te ontwikkelen. Overigens ontwikkelt de helft van de vrouwen die zwangerschapsdiabetes hebben gehad binnen een termijn van tien jaar blijvende diabetes. Om die reden wordt momenteel aanbevolen om zich na de zwangerschap jaarlijks te laten screenen door de huisarts (nuchtere bloedglucose), ook als er geen klachten zijn.

Een goede opvolging van zwangerschapsdiabetes is dus noodzakelijk om een normale en gezonde groei van de baby te verzekeren en de zwangerschap en bevalling zo normaal mogelijk te laten verlopen.

Meer informatie

Ons ziekenfonds besteedt aandacht aan het gezondheidsthema diabetes. Dat doen ze met de campagne ‘Diabetes, samen doen we er iets aan’. Meer informatie over de campagne en uitgebreide informatie over diabetes op www.diabetesweb.be en www.zoetzwanger.be .

Contacteer ons

Algemene vragen en vragen over jouw ziekteverzekering