Sportdrankjes

​Zijn ze wel nuttig?

Niet enkel topsporters maar ook mensen die zelden of nooit sporten drinken sportdrankjes. Bij het sporten is vochtinname belangrijk. Als je te veel vocht verliest, kan dit ervoor zorgen dat de spieren minder functioneren. Het kan zelfs aanleiding geven tot krampen in de spieren.
Een goede keuze maken tussen de verschillende energiedranken is niet gemakkelijk.
 

 

De ideale sportdrank verschilt eigenlijk naargelang de persoon en de verschillende sportomstandigheden. Wanneer je (matige) sportieve bezigheid niet langer duurt dan een klein uurtje is de kans op uitdroging door overvloedig zweten klein. Als je inspanning niet diepgaand en van korte duur is, maakt het volgens sommige wetenschappers weinig uit of je enkele slokken water of enkele slokken sportdrank drinkt. Sportdrankjes bewijzen hun nut het meest bij getrainde sporters. Ze hebben een positief effect op de prestaties, maar de vraag is of dit voor recreatieve sporters nu zo belangrijk is.

Wat zit er in een sportdrankje?

Een sportdrankje is een mengsel van water, suikers en zouten. Het zijn drie stoffen die het lichaam gebruikt om goed te presteren. Verder worden zuren vaak toegevoegd om de smaak van de drank of de houdbaarheid te verbeteren, zoals citroenzuur of andere organische zuren. Sommige sportdranken bevatten extra  vitamines.

Suikers of koolhydraten

De hoeveelheid koolhydraten (suikers) bepaalt of de sportdrank behoort tot de categorie ‘dorstlesser’ of tot de categorie ‘energiedrankje’. Een dorstlesser levert 40 tot 80g koolhydraten per liter. Een energiedrankje 80 tot 200g koolhydraten per liter.
Een energiedrankje kan de maaglediging remmen en daardoor ook de vochtopname remmen. Om deze reden zijn energiedrankjes alleen geschikt in situaties met minimaal vochtverlies (zoals bijvoorbeeld bij koud weer) of wanneer een extra aanvoer van koolhydraten wenselijk is.
Uit onderzoek blijkt dat een drank die 60 tot 80g koolhydraten per liter bevat, in veel gevallen ideaal is voor de aanvoer van zowel vocht als energie.

Zouten of elektrolyten

Onder de elektrolyten (=zouten) horen stoffen zoals natrium, kalium, magnesium, chloor,…  Het belangrijkste elektrolyt aanwezig in een sportdrank is natrium. Dit om twee redenen:het verbetert de vochtopname en het stimuleert het dorstgevoel, waardoor je automatisch meer drinkt.

Daarbij komt nog dat natrium het vocht beter in het lichaam kan vasthouden en er minder verloren gaat via de urine. Een sportdrank kan dus best natrium bevatten. Uit onderzoek blijkt dat een persoon tijdens een inspanning 400 tot 1100mg natrium per liter zweet kan verliezen. Een sportdrank bevat dus best niet meer dan 1100mg natrium per liter.

Andere elektrolyten zoals calcium, kalium, magnesium en chloor zijn minder belangrijk in deze context. Een te grote aanwezigheid van deze stoffen kan maagdarmproblemen als gevolg hebben.

Als je zweet, verlies je automatisch een aantal elektrolyten. Met uitzondering van extreme omstandigheden, is het niet noodzakelijk om deze verliezen via een sportdrank aan te vullen.

Zuren

Om de smaak en de houdbaarheid van een sportdrank te verbeteren, wordt vaak citroenzuur of een ander organisch zuur toegevoegd. Een verhoogde zuurtegraad levert - vanuit gezondheidsstandpunt - geen enkel voordeel. Het kan de maaglediging remmen, maagdarmproblemen veroorzaken en het tandglazuur aantasten.

Vitamines

Iemand die veel sport kan een verhoogde vitaminebehoefte hebben. Toch levert het geen enkel voordeel om deze vitaminen uit een sportdrank te halen. Een gezonde en gevarieerde voeding levert, in normale omstandigheden, alle nodige vitaminen.

De aanwezigheid van vitaminen verhoogt de osmolaliteit van de drank. Tevens zijn er ook geen bewijzen dat het prestatievermogen verbetert door de opname van vitaminen. Het is daarom beter te kiezen voor een sportdrank zonder vitaminen.

Soorten sportdrankjes

Er zijn hypo-, hyper- en isotone dranken.

  • Bij een hypotone drank ligt de concentratie van deeltjes in de drank lager dan die in ons bloed. Wanneer de concentratie van deeltjes in de drank hoger is dan in het lichaam (bloed), spreken we van een hypertone drank.
  • Bij isotone drankjes is de concentratie van opgeloste stoffen in de drank gelijk aan die van in het bloed.De hypotone en isotone drank (ook dorstlessers genoemd) worden snel door het lichaam opgenomen.
  • De hypertone drank (ook energiedrankje genoemd) wordt langzaam opgenomen.

Wanneer welk drankje?

  • Twee uur voor het sporten worden hypotone en/of isotone dranken aangeraden.
  • Net voor het sporten drink je best gewoon water.
  • Hypertone drankjes voor en tijdens het sporten worden afgeraden. Binnen twee uur na een intensieve training, wordt het gebruik van extra koolhydraten aangeraden om goed te recupereren. En hypertone dranken bevatten veel vloeibare koolhydraten. Het eten van brood en/of pasta (trage suikers) na de training, is natuurlijk ook een goede vervanging.

Verschenen op 27 september 2008 en herzien op 22 september 2014 met medewerking van Claudia Fripont, diëtiste

Test je eetgewoonten

Bekijk onze 20 gratis testen rond voeding.

Contacteer ons

Algemene vragen en vragen over jouw ziekteverzekering