Lunchpakket voor gezonde tandjes

Voeding en eetgewoonten spelen een belangrijke rol bij tandbederf. Wat je eet is belangrijk. Beschermend zijn water, zuivelproducten, speeksel, fluoride en vet.
Maar ook hoe je eet telt mee. Hoeveel keer per dag je eet, het aantal tussendoortjes en de combinatie van verschillende producten spelen allemaal een rol in het tandbederf. Gun je tanden dus ook de nodige rust.​

 

​Voeding is niet altijd tandvriendelijk. Maar gelukkig is er speeksel. Want dit beschermt de tanden en de mondweefsels. Hoe? Bepaalde stoffen in het speeksel vormen een beschermend laagje op het tandglazuur. Speeksel heeft ook een antibacteriële en antivirale werking. Door het spoelen en verdunnen met speeksel maken de mondbacteriën minder kans om de tanden aan te vallen. Bij geen of onvoldoende speeksel zijn de tanden extra kwetsbaar. De speekselproductie kan je stimuleren met vezelrijke voedingsmiddelen, omdat je ze steviger kauwt.

Welke voeding is goed voor de tanden?

Zuivelproducten zijn ok

Melk, yoghurt en kaas zijn aanraders.
Best zijn natuurlijk de magere melkproducten zonder toegevoegde suikers. Ook kaas levert bouwstenen voor je tanden en beschermt ze bovendien tegen de inwerking van zuren. Als tussendoortje of als beleg op de boterham is kaas een prima idee. Overdrijven met kazen hoeft zeker niet. Want vaak bevatten ze veel vetten. Kies daarom voor magere kaassoorten.

Tandvriendelijke drank

Water is de gezondste dorstlesser. Kies naast water bij voorkeur ongezoete melk of karnemelk. Een minder tandvriendelijke drank kan wel, maar liefst niet dagelijks. Gezoete dranken neem je best bij de maaltijd. Nadien water of melk drinken om het schadelijk effect op je tanden te verminderen helpt ook.

Wat is er mis met frisdranken?
Frisdranken (ook lightdrankjes) bevatten zuren voor de frisse smaak. Zoals citroen- of appelzuur. Die zuren doen het tandglazuur of blootliggende tandwortels langzaam aan oplossen. Dit noemt tanderosie. Zuurbevattende dranken zoals frisdrank, sportdranken en fruitsappen geven dus makkelijker aanleiding tot tanderosie. En voor afgesleten tandglazuur bestaat geen behandeling. De glazuurlaag blijft dunner en de onderliggende gelere laag schemert door. Na het nuttigen van iets zuurs (bv frisdrank, wijn) drink je best wat water of melk. Of eet je een blokje kaas of een kauwgom met xylitol . Na iets zuur in je mond moet je eigenlijk ook de tanden met zachtheid behandelen (een uur wachten vooraleer te poetsen, niet knarsen, klemmen of tongpersen, en geen harde knabbels gebruiken).

Dan zijn er nog de suikers, die de zuurheid van deze drankjes onderdrukken. Soms gaan er tot zeven klontjes in een blikje van 330 ml. Van veel suikers drinken komt cariës of tandbederf.

Hoe tandschade van desserten beperken?

  • Het dessert volgt best meteen na de maaltijd.
  • Om de tanden te sparen gaat de voorkeur uit naar een fruit- of melkdessert. Toch zin in zoetigheid als tussendoortje? Dit betekent voor je tanden een extra zuurstoot of belasting. Daarom beperk je dit best tot 1 keer per week
  • Een koekje tussendoor kan wel eens. Maar dan drink je nadien best water of melk om je tanden te spoelen. Kies koeken rijk aan voedingsvezels en arm aan suikers en vetten.
  • Suikervrije kauwgom bevordert de speekselvorming en zuivert de mond van etensresten. In tandvriendelijke kauwgom vervangen sorbitol of xylitol de suiker. Is het niet mogelijk om je tanden te poetsen na een maaltijd? Dan is kauwgom met xylitol een goed alternatief. Want deze stof remt cariës af. Bij overmatig gebruik werkt xylitol bij sommige mensen laxerend. Besluit: tandvriendelijke kauwgom kan, maar met mate.
  • Een tussendoortje? Een belegde boterham, een stukje fruit, yoghurt of melk zijn een goede keuze. Fruit is een aanrader, maar eet het niet de hele dag door. 2 tot 3 stuks per dag is voldoende. Ook noten zijn een aanrader, maximum een handvol per dag.

Gun je tanden rust

In principe zijn drie volwaardige maaltijden per dag voor volwassenen in normale omstandigheden voldoende. Twee tussendoortjes mogen, maar gun je tanden en spijsverteringsstelsel rust.

Tanden vragen juiste verzorging

Bederf van tand en tandvlees je gezondheid ongunstig beïnvloeden. Volgens verschillende studies zou er onder andere een verband zijn tussen mond- of tandbacteriën en hartaandoeningen. Daarom blijft ook een juiste mondhygiëne noodzakelijk. Wat is nog nodig om je tanden en tandvlees gezond te houden?

  • Elk jaar op controle gaan bij je tandarts.
  • Zorgvuldig poetsen na de maaltijd.
  • En regelmatig de bacteriële aanslag op je tanden of de tandplaque verwijderen.

Bron: "Evenwichtig eten: lekker en gezond. Ook voor onze mond." Tandvriendelijk voedingsadvies van VWGT, VVT, VIG, VBVD en Logo’s. 2012

 

Wat is jouw risico op gaatjes?
Doe de eenvoudige test!

met medewerking van het Vlaams Kenniscentrum Mondgezondheid, 2018

Test je eetgewoonten

Bekijk onze 20 gratis testen rond voeding.

Contacteer ons

Algemene vragen en vragen over jouw ziekteverzekering