Vermijd dat je kind rookt

​Kan je als ouder voorkomen dat je kind begint te roken?

Voorkomen dat je kind rookt kan je niet met 100% zekerheid. Maar wel kan je je kind stimuleren om niet te roken. Dit kan onder meer door te zorgen voor een gezonde leefomgeving, regels en afspraken te maken en te praten met je kind over de gevolgen van roken en de voordelen van niet-roken.

 

Generatie rookvrij

Kinderen en jongeren hebben het recht om rookvrij op te groeien. Als een rookvrije overgeving de norm wordt, zullen kinderen en jongeren minder geneigd zijn om zelf te beginnen met roken. Kinderen en jongeren kopiëren immers gedrag van volwassenen

Open communiceren

Praat op een open manier over roken en geef een duidelijke boodschap aan je kind. Leg je kind uit dat je niet wil dat het rookt of gaat roken. Als je roken afkeurt, is je zoon of dochter minder geneigd om ermee te beginnen.

Regels en afspraken maken

Spreek duidelijke regels af over rookgedrag en roken. Door duidelijke regels te stellen streef je ernaar het moment van beginnen roken zo lang mogelijk uit te stellen. En van uitstel komt in het geval van roken vaak afstel. Uit onderzoek blijkt dat een kleine minderheid van jongeren er nog na hun 18de mee start. Een jongere die thuis mag roken heeft een veel grotere kans om later zelf een dagelijkse roker te worden.

Het goede voorbeeld geven

Onderzoek toont aan dat kinderen van rokende ouders meer risico lopen om later zelf roker te worden. Kinderen die opgroeien in een rokersgezin beschouwen roken als normaal. Groeien ze echter op in een omgeving waar er niet wordt gerookt, dan hebben ze een andere kijk op roken.
Om de kans te verkleinen dat je kind gaat roken, geef je dus best zelf het goede voorbeeld.

Als ouder heb je ook niet alles in de hand.

Naast het rookgedrag en de opvattingen van de ouders zijn er andere factoren die een rol spelen, bijvoorbeeld:
 
  • De invloed van belangrijke personen, leeftijdsgenoten, vrienden. De eerste sigaretten worden gerookt uit nieuwsgierigheid of onder druk van de omgeving. Vooral leeftijdsgenoten die sigaretten aanbieden stimuleren jongeren om te roken. Door mee te roken horen ze bij de groep.
  • Zelfbeeld: door roken willen ze meer volwassen of stoerder lijken. Soms is roken een manier om om te gaan met problemen.
  • Rebellerend karakter: is een manier voor het kind om zich af te zetten tegen de ouders.
  • Het al dan niet assertief zijn: al of niet kunnen ‘neen’ zeggen tegen een aangeboden sigaret. Als je je kinderen al vroeg aanleert dat ze voor hun mening mogen opkomen, dat ze best een eigen mening mogen hebben, dan staan ze sterker tegenover de druk van een groep.
  • De beschikbaarheid van tabaksproducten. Jongeren onder 16 jaar (die nog geen sigaretten mogen kopen) kunnen toch gemakkelijk aan sigaretten geraken, zo blijkt.
  • De relatief lage prijs van tabaksproducten in ons land.
  •  

Wat als je kind toch rookt?

Je kan niet altijd voorkomen dat je kind wel eens gaat experimenteren. Heb je je kind betrapt of vond je sigaretten in een jaszak? Het is best mogelijk dat je boos of verdrietig maakt. Roepen, boos worden of je kind stiekem gaan controleren zijn misschien je eerste reacties, maar hebben meestal weinig effect. Probeer rustig te blijven en praat met je kind wanneer de eerste emoties wat bekoeld zijn.

Deze tips kunnen helpen:

  •  Ga opnieuw een gesprek aan met je tiener. Leg je tiener uit waar je je zorgen over maakt, maar luister ook naar je kind. Probeer te begrijpen waarom je kind wil(de) roken.
  • Stel regels en grenzen: Leg consequenties vast bij het overtreden van de regels. Spreek die gevolgen liefst vooraf af maar blijf hierin realistisch. Laat je kind hier zelf mee over nadenken.
  • Help je kind stoppen: steun je kind meteen als het denkt aan stoppen met roken.
  • Maak het niet te gemakkelijk: wil je kind (voorlopig) niet stoppen met roken, zorg dat je ook dan regels maakt over waar en wanneer er mag gerookt worden. Maar blijf ondertussen op een aanmoedigende manier het gesprek aangaan over stoppen met roken.
  • Ook de huisarts kan hierbij helpen.
 
Weetjes over roken bij jongeren
  • Regelmatig roken begint gemiddeld op de leeftijd van 18 jaar.
  • 22% van de jongeren van 15 tot 24 jaar rookt (21% van de jongens en 23% van de meisjes).
  • In 2013 zijn de meisjes talrijker dan jongens om te roken en om dagelijks te roken, een verontrustende evolutie.
 
Bron: Gezondheidsenquête België 2013
Meer info op deze websites: 
  • www.gezondopvoeden.be
    Op deze site vind je informatie, interactieve testjes, doe-opdrachten en filmpjes waarin herkenbare discussies tussen ouders en kinderen worden nagespeeld.
  • www.kortemettenmetsigaretten.be
    Deze website is bedoeld voor jongeren die willen stoppen met roken.
  • www.vigez.be
    Daar vind je o.m. Game.over@tabak, een educatief pakket voor kinderen van de 3de graad van het lager onderwijs. Bevat naast een handleiding voor leraren, een bundel met leuke en afwisselende activiteiten rond roken.
Brochures:
  • Als kleine kinderen groot worden: dit is een handige gids over alcohol, drugs en tabak voor ouders van tieners.
  • Kinderen kopiëren: in deze brochure vind je goede tips voor rokende en niet-rokende ouders.

 

Verschenen op 8 april 2011 en aangepast op 26 mei 2015 met medewerking van Stefaan Hendrickx en Katrijn Vandamme, stafmedewerkers tabakspreventie VIG

Wil je stoppen met roken?

Je kan voordelig bij onze erkende tabakologen terecht!

Contacteer ons

Algemene vragen en vragen over jouw ziekteverzekering