Luizen

Luizen zijn geen ziekte en dragen ook geen ziektes over. Maar het is natuurlijk wel een vervelend en veel voorkomend kwaaltje. Dat de hoofdluis vooral de minder propere hoofden opzoekt is een fabeltje. Wie elke dag zijn haar wast, loopt evenveel risico. Eens je luizen vaststelt, is het belangrijk om onmiddellijk de onderstaande behandeling te starten. Waarschuw de mensen in je omgeving om verdere verspreiding te vermijden.

 

Welke beestjes zijn luizen?

​Hoofdluizen zijn kleine ongevleugelde insecten die leven op de hoofdhuid. Hoofdluizen zitten bij voorkeur op warme, vochtige en donkere plaatsen, zoals achter de oren of in de nek. Ze klampen zich met hun pootjes stevig vast aan de haren.
De beestjes hebben drie levensfasen: de larve, de nimf en de volwassen luis.

  1. De larve zit in een omhulsel (de neet). Ze zijn eigenlijk piepkleine eitjes van de luis en zitten als witte bolletjes aan de haren gekleefd. Je kan ze herkennen doordat ze zeer moeilijk te verwijderen zijn.
  2. Uit de neet komt de nimf.  Deze ziet er uit als een volwassen hoofdluis, maar ze is kleiner.
  3. Na een week ontwikkelt de nimf zich tot een volwassen hoofdluis. De luis is dan zo groot als een sesamzaadje en grijsbruin van kleur.

Hoe krijg je luizen?

Luizen worden overgedragen door direct contact, zoals bij spelen of knuffelen. Iedereen die in nauw contact komt met een besmet persoon of in aanraking komt met besmette kleding of voorwerpen, kan dus luizen krijgen. De hoofdluis komt vooral voor bij kinderen tussen 4 en 12 jaar en hun gezinsleden.  De piekperiode van de plaag is de herfst.  Dan komen kinderen na een lange vakantie terug samen op school en dat is een ideale verzamelplaats voor luizen.  

Hoe weet je of je luizen hebt?

Een jeukerig gevoel in het haar is een stevig signaal. De nimf en de hoofdluizen voeden zich met het bloed van de mens. Om te voorkomen dat het bloed stolt, wordt er wat speeksel in de huid gespoten en dat zorgt voor de hevige jeuk. Toch heeft niet iedereen jeuk en dan kunnen lege eitjes een aanwijzing zijn.

Luizen opsporen en verwijderen

Luizen kan je het gemakkelijkst opsporen met de nat-kam-methode.

Wat heb je nodig?
  • een gewone kam
  • een luizenkam (te koop in de apotheek)
  • een tandenstoker
  • een conditioner, cremespoeling of haarlotion
  • wit keukenpapier
  • lauw water
  • een handdoek
De nat-kam-test in 8 stappen: 

1. Laat je kind voorovergebogen over de wasbak of het bad zitten. Maak het haar zeer nat met lauw water.
2. Wrijf het haar in met veel conditioner. Spoel niet uit.
3. Kam de knopen uit het haar met de gewone kam.
4. Kam dan met de luizenkam. Kam van achter naar voor, dus van de nek naar het voorhoofd. Start aan het ene oor en schuif na elke kambeweging op tot je aan het andere oor komt.
Druk je kam goed tegen de hoofdhuid, want luizen nestelen zich zo dicht mogelijk bij de huid.
5. Veeg na elke kambeweging de kam af aan wit keukenpapier en kijk of je luizen ziet. Ze vallen op door de witte achtergrond. Een luis is grijs-wit tot bruin van kleur.
6. Zitten er luizen tussen de tandjes van de kam? Verwijder ze dan met een tandenstoker.
7. Laat je kind nu rechtop zitten. Herhaal het kammen met de luizenkam, maar nu in de andere richting: van het voorhoofd naar de nek. Start weer bij het ene oor en schuif na elke kambeweging op naar het andere oor. Veeg telkens af aan het keukenpapier en kijk of je luizen ziet.
8. Ben je klaar met kammen, spoel dan het haar uit en droog het met een handdoek.

Luizen bestrijden

Luizen kan je goed bestrijden met de nat-kam-methode, enkele hygiënische maatregelen en tenslotte hoofdluismiddelen. Behandel alle besmette gezinsleden op hetzelfde moment.

1. De nat-kam-methode

Volg de 8 stappen van hierboven. En doe dit om de 3 dagen tot wanneer je geen luizen meer vindt.

2. Hygiënische maatregelen

Reinig besmette kleding, haarborstels, hoofdkussens en dergelijke goed.

  • Was kleding, handdoeken, beddengoed op 60 °C. Was ze na een week nog een tweede keer op 60 °C.
  • Materialen die niet in de wasmachine mogen, kan je gedurende 48 uur buiten luchten of apart houden. Of je kan ze een nacht in de diepvriezer leggen. Dit overleven luizen niet.
  • Kammen en haarborstels moeten na elk gebruik gedurende vijf minuten geweekt worden in water van 60 °C.

3. Hoofdluismiddelen

  • Koop een hoofdluismiddel altijd bij een apotheker en vraag voldoende uitleg over het gebruik van het product. Vraag aan je apotheker welke hoofdluismiddelen op dit moment het meest doeltreffend zijn.
  • Wees voorzichtig, deze producten zijn vaak ontvlambaar en giftig. Lees goed de bijsluiter.
  • Hoofdluismiddelen kunnen nevenwerkingen veroorzaken, zoals jeuk en irritatie van de hoofdhuid. Vermijd contact met de ogen en de slijmvliezen. Gebruik deze middelen niet bij kinderen jonger dan 6 maanden, bij zwangere vrouwen of bij vrouwen die borstvoeding geven.
  • Gebruik het hoofdluismiddel eenmalig en controleer een week later met de nat-kam-test of er nog luizen zijn. Vind je na een week toch nog luizen, herhaal dan de behandeling. 

Hoe voorkomen dat je luizen krijgt?

  • Vermijd zoveel mogelijk hoofd-hoofdcontact.
  • Vermijd het gemeenschappelijk gebruik van haarborstels, mutsen, sjaals, hoofddeksels, handdoeken, hoofdkussens, knuffels,...
  • Hoofdluismiddelen hebben geen enkel nut om luizen te voorkomen. Het verhoogt de kans dat luizen wennen aan het middel en het dan niet meer werkt tijdens een behandeling.

Vermijd verdere verspreiding als je luizen hebt

  • Controleer tegelijk alle gezinsleden op luizen en behandel ze gelijktijdig als ze besmet zijn. Huisdieren hoeven niet voor hoofdluizen te worden behandeld.
  • Verwittig zeker ook de school of het kinderdagverblijf, zodat zij maatregelen kunnen nemen tegen verdere verspreiding.
  • Enkel als iedereen meedoet geraak je ervan af.

Meer info vind je op de website van de Vlaamse Overheid (Gezin, Welzijn en Gezondheid)

 

Verschenen op 31 juli 2014 en aangepast op 19 juni 2018 met medewerking van dokter Vera De Groof, adviserend arts NVSM - bron: Vlaams Agentschap Zorg & Gezondheid

Gun jezelf een goed leven!

In onze Well2DAY-centra kan je terecht bij verschillende professionals die je op weg helpen naar een kwaliteitsvol en gezond leven.

DeVoorZorgShop

Meer dan 1500 artikelen voor de hele familie onder 1 dak! Je ontvangt als lid minstens 10% korting. Snuister snel eens rond in onze  webshop. Veel winkelplezier!

Contacteer ons

Algemene vragen en vragen over jouw ziekteverzekering