Gezondheidseffecten

​De effecten en risico’s van drugs verschillen van persoon tot persoon en hangen af van de gebruikte hoeveelheid, de regelmaat, de plaats en het moment van gebruik. Bovendien weten gebruikers vaak niet wat ze kopen en met welke stoffen de drug al dan niet gemengd is. Druggebruik houdt altijd risico’s in. Wie geen risico’s wil lopen, gebruikt ze beter niet.

 

Illegaal drugsgebruik kan niet alleen een effect hebben op de gezondheid. Het kan ook tot sociaal isolement en allerlei sociale, relationele, financiële en juridische problemen leiden.

Drugs kunnen risico’s op korte termijn (tijdens of vlak na het gebruik, denk maar aan een ongeluk of overdosis) en op lange termijn met zich meebrengen (gezondheidsproblemen, verslaving).

Drugsgebruik gecombineerd met alcohol, medicatie of andere drugs kan onvoorspelbare en gevaarlijke effecten hebben.

Bij zwangerschap is drugsgebruik zonder meer af te raden, omdat de gezondheidsnadelen voor de foetus steeds groter zijn dan voor de moeder zelf (miskraam, laag geboortegewicht, hersenschade, andere afwijkingen,…).  

Effecten en gezondheidsnadelen van populaire illegale drugs per specifieke soort

Cocaïne of coke 

Cocaïne is een opwekkend middel dat uit de bladeren van de cocaplant wordt gehaald. Dit wit tot geelwit poeder smaakt bitter.

Gebruik

Meestal snuiven de gebruikers het cocaïnepoeder. Ze leggen met bijvoorbeeld een scheermesje of kaartje een lijntje cocaïne op een spiegeltje of ander glad voorwerp. Dan snuiven ze het op via de neus, al dan niet met een rietje of kokertje.

Sommigen spuiten in water opgeloste cocaïne in een ader.

Cocaïnepoeder kan niet gerookt worden, daarvoor moet het eerst omgezet worden in "crack" (zie verder).

Effecten

Het effect na snuiven voel je al na enkele minuten en duurt 30 tot 45 minuten. Als cocaïne in de aders ingespoten wordt, heeft het heel snel effect en veroorzaakt het een korte roes van ongeveer 15 minuten. Het is een lichamelijke en psychische oppepper. Gebruikers denken “helder” en alert, zijn actief en spraakzaam omdat hun vermoeidheidsgevoel onderdrukt wordt. Ze houden inspanningen langer vol en voelen minder snel pijn.

Nadelen voor je gezondheid
  • Door het wegvallen van lichamelijke waarschuwingssignalen kan je compleet uitgeput geraken. Na de roes word je neerslachtig. En dit vraagt om een nieuwe dosis. Door de uitputting vermindert uiteindelijk je weerstand tegen infecties.
  • Hogere lichaamstemperatuur, hartkloppingen, ademhalingsproblemen en bloeddrukverstoring treden vooral op bij een hoge dosis of bij wie daar persoonlijk gevoelig voor is. Soms heeft dit zelfs coma of dood tot gevolg.
  • Een grote hoeveelheid cocaïne veroorzaakt vergiftiging.
  • Wie cocaïne gebruikt, kan overmoedig raken en risico's nemen, bijvoorbeeld in het verkeer.
  • Bij gelijktijdig gebruik van cocaïne en alcohol ontstaat een derde stof in het lichaam die erg schadelijk is voor het hart en de lever.
  • Vuile of gebruikte naalden kunnen ontstekingen of besmettingen (zoals HIV of Hepatitis C) veroorzaken. Ook wanneer gebruikers rietjes delen om het poeder te snuiven, lopen ze risico op besmettingen.

  • Na lang of intens gebruik geraak je onrustig en prikkelbaar. Je krijgt hevige stemmingsschommelingen. Slapeloosheid en verminderde eetlust leiden tot vermoeidheid, depressie en zelfmoordgedachten. Ook wanen, achterdocht en angsten kunnen optreden.
  • Op lange termijn loop je kans op hart- en vaatproblemen, huidproblemen en beschadiging van het neusslijmvlies (bij snuiven).
  • Agressie, achterdocht en wanen leiden tot relationele problemen en andere conflicten met de omgeving. Cocaïne is bovendien duur wat leidt tot financiële problemen.
  • Regelmatig cocaïnegebruik eist veel van je lichaam en er groeit een psychische afhankelijkheid. Het wegvallen van remmingen en een overdreven zelfvertrouwen kan tot arrogant en agressief gedrag leiden. Bij onthouding treedt ook agressie, depressiviteit en verlies aan zelfvertrouwen op.

Crack of free base-cocaïne

Crack is de rookbare variant van cocaïne. Het smaakt bitter en heeft geen specifieke geur. Het ziet er uit als beige kristallen of brokjes die knisperen of ‘cracken’ als je ze opwarmt.

Gebruik

De gebruiker legt de crack op aluminiumfolie of glas, verhit het en zuigt de dampen op met een rietje.

Anderen roken crack met een waterpijp of een speciaal crackpijpje.

Effecten

Het effect van crack is heel hevig en voel je onmiddellijk na inademing. Het houdt 5 tot 10 minuten aan.

Nadelen voor je gezondheid
  • De hete dampen bij het crack roken zijn op den duur erg belastend voor de longen: je wordt kortademig, hoest, enz. En ook belastend voor de lippen: je krijgt kloofjes.
  • Omdat crack zo kort werkt is men geneigd om nog sneller dan bij cocaïnepoeder opnieuw te gebruiken en kan men snel in de problemen komen.
  • Crack leidt nog sneller tot geestelijke afhankelijkheid. Er treedt gewenning op en daarom heb je voortdurend grotere dosissen nodig.
  • Dezelfde effecten kunnen optreden als bij cocaïnegebruik (zie hierboven).

Cannabis

Cannabis is een drug afkomstig van de vrouwelijke hennepplant. De drug komt in ons land voor in twee vormen:

  • Marihuana of “weed”: zijn de verkruimelde bloemtoppen. Lijkt op fijne tot grove thee, is grijsgroen tot groenbruin en heeft een scherpe geur.
  • Hasj, hasjiesj of “shit”: is een lichtbruin tot zwart harsextract en lijkt wat op een bouillonblokje.
Gebruik

Gebruikers roken cannabis gekruimeld in een zelfgerolde sigaret (="joint" of "stickie"), al dan niet puur of met tabak. Het wordt ook met allerlei soorten pijpjes, een waterpijp of een verdamper gerookt. Anderen verwerken het in voedsel (bv "spacecake") of drank (bv thee).

Effecten

Cannabis beïnvloedt het bewustzijn en versterkt zowel positieve als negatieve gevoelens. Gebruikers van kleine hoeveelheden zijn soms enkel maar rustig, ontspannen en slaperig. De beleving van tijd en ruimte verandert. Men krijgt een droge mond en handen en voeten kunnen het koud krijgen. De concentratie en reactiesnelheid daalt. De waarneming verandert en hallucinaties kunnen optreden. Cannabis kan een sterke drang naar zoetigheid opwekken. Sommigen krijgen de slappe lach.

Nadelen voor je gezondheid
  • Een te hoge dosis kan negatieve gevoelens en ervaringen opwekken, zoals angstgevoelens, paniekaanvallen, neerslachtig-, rusteloosheid, verwarring en hallucinaties. Dit noemen gebruikers vaak ‘flippen’. Duizeligheid, misselijkheid en flauwvallen zijn de mogelijke lichamelijke gevolgen.
  • Cannabis bevat veel meer teer dan tabak. Bij het roken verhoogt de kans op longaandoeningen, kanker, hartziekten.
  • Bij overmatig gebruik kan demotivatie en een verminderde vitaliteit optreden. Ook een slechtere concentratie en geheugen verminderen de prestaties.
  • Bij veelvuldig gebruik word je psychisch afhankelijk van cannabis, niet lichamelijk. Bij het stoppen na langdurig gebruik, ondervinden veel mensen klachten van rusteloosheid en slapeloosheid.

GHB en GBL

GHB (GammaHydroxyButyraat) is een kleur- en geurloze vloeistof, vaak met een zoutsmaak. Het is meestal te koop in kleine flesjes, glazen buisjes, maar komt ook voor in witte poedervorm en in capsules. GHB wordt gemaakt uit de olieachtige vloeistof GBL (GammaButyroLacton). Maar Maar GBL wordt soms ook als drug op zich gebruikt. Deze stoffen staan ook bekend onder de misleidende naam “vloeibare Xtc”, maar ze hebben met de echte Xtc niets te maken.

Gebruik

De zoute smaak nodigt niet echt uit tot drinken. Gebruikers voegen GHB en GBL toe aan zoete drankjes.

Effecten

GHB is een verdovende drug.  Net zoals alcohol (ook een verdovend middel) heeft het in een kleine dosis een ontremmend effect, wat deze drug onder andere bij het uitgaan populair maakt. Het heeft een ontspannende, kalmerende en seksueel stimulerende werking. In grotere dosis kan het sterk verdovend werken. Het effect van GBL is veel sterker dan dat van GHB.

Nadelen voor je gezondheid
  • GHB en GBL hebben een kwalijke reputatie qua overdosissen. Juist doseren bij GHB en GBL is moeilijk: de marge tussen net genoeg en te veel is erg klein. Een klein beetje teveel kan leiden tot duizeligheid, hoofdpijn, suf gevoel, geheugenverlies, slaap, een verstoord reactie- en coördinatievermogen.
  • Zeker in combinatie met alcohol kan GHB-gebruik snel uitdraaien op een overdosis die kan leiden tot een diepe slaap, bewusteloosheid, ademhalingsproblemen, coma en verstikking.
  • GHB en GBL kunnen een sterke geestelijke en lichamelijke afhankelijkheid veroorzaken die vaak moeilijk behandelbaar is. Bij veelvuldig gebruik kunnen ontwenningsverschijnselen optreden: trillingen, slapeloosheid, angsten, een epileptische aanval of delirium.

Heroïne

Heroïne is een afgeleid product van opium en is dus verwant aan de zwarte pijnstiller morfine. Opium is het gedroogd melksap van de onrijpe papaverbol. Heroïnepoeder wordt door dealers met andere stoffen gemengd zoals cafeïne, suikers, zetmeel, … Deze “straatheroïne” ziet eruit als grijze, beige tot geelbruine poederbrokjes.

Gebruik

Deze drug wordt gebruikt door:

  • inademen of snuiven (het poeder op aluminiumfolie verwarmen en de dampen via een kokertje inademen of opsnuiven, wat men ‘chinezen’ noemt);
  • inspuiten (het poeder oplossen in water en zuur, dit verhitten en met een injectiespuit in een bloedvat spuiten);
  • roken in combinatie met tabak.
Effecten

Het verdovend effect hangt sterk af van de ervaring met heroïne, de genomen hoeveelheid en de manier waarop het werd gebruikt. Gebruikers gedragen zich teruggetrokken en versuft en belanden in een roes van welbehagen en onverschilligheid. De lichaamsfuncties werken trager en de lichaamstemperatuur daalt lichtjes. Het effect wordt zoals bij alle opiaten ook sterk bepaald door de gewenning.

Nadelen voor je gezondheid
  • Bij een eerste gebruik is er vaak sprake van jeuk, misselijkheid en braken.
  • Heroïne werkt verdovend. De kans op ongevallen vergroot en pijngevoelens worden niet als alarmsignalen opgemerkt. Hierdoor kan bijvoorbeeld een ziekte te laat of niet worden aangevoeld.
  • Vuile of besmette naalden kunnen ontstekingen en besmettingen (bijvoorbeeld HIV of Hepatitis C) veroorzaken.

  • De gewenning aan heroïne is een belangrijk risico. Een bepaalde dosis voor een ervaren gebruiker kan voor een onervaren gebruiker of een gebruiker die een tijdlang niet gebruikt heeft een overdosis betekenen.
  • Een overdosis kan leiden tot ademhalingsproblemen, coma of de dood.
  • Bij langdurig gebruik vermindert de weerstand tegen infecties omdat gebruikers hun voeding verwaarlozen en onregelmatig leven. Darmproblemen komen vaker voor. Vaak spuiten gaat samen met ontsteking van wondjes en littekens.
  • Door de sterke gewenning is de nood aan steeds grotere dosissen hoog.(waardoor je steeds meer heroïne gaat gebruiken). Zowel de psychische als lichamelijke afhankelijkheid zijn groot. Ontwenningsverschijnselen zijn bijvoorbeeld: rusteloos, angstig, beven, koude rillingen, krampen, misselijk, overgeven, diarree, zenuwpijnen,…

Lsd

Lsd is een labodrug die wordt gemaakt op basis van een natuurlijke stof : lysergeenzuur. Lsd staat voor d-lysergzuurdiethylamide. Deze drug bestaat in verschillende vormen. Ofwel in een vloeistof zonder kleur, geur of smaak. Soms ook in de vorm van kleine pilletjes.

Gebruik

Lsd komt meestal voor op een zogeheten ‘drager’. Vaak is dat een stukje karton of een zegeltje met een afbeelding, waarop de LSD werd gedrenkt. Gebruikers leggen het onder hun tong zodat bij het doorweken van de ‘drager’ de Lsd vrijkomt. Men kan zo’n drager ook laten weken in een glas water of gewoon inslikken. Anderen nemen het in via pillen, tabletten en dergelijke.

Effecten

Lsd werkt in minuscuul kleine dosissen en kan sterke vervormingen van de zintuiglijke waarnemingen veroorzaken. Je beleving van tijd en ruimte verandert, je krijgt hallucinaties. Zowel je positieve of negatieve gevoelens versterken: van euforie tot nachtmerrie.

Nadelen voor je gezondheid
  • Bij een te hoge dosis zie of hoor je dingen die er in werkelijkheid niet zijn. Je beoordelingsvermogen verandert zodat je soms in gevaarlijke situaties terecht komt, zoals foute inschattingen in het verkeer.
  • Zweten, stijging van bloeddruk en polsslag, droge mond, misselijkheid, duizeligheid, koude rillingen, en dergelijke zijn vervelende bijverschijnselen.
  • Bij sommigen veroorzaakt Lsd negatieve ervaringen: angst, paniek, onrust, hartkloppingen, hyperventilatie, of met andere woorden een ‘bad trip’.
  • LSD-gebruikers kunnen soms nog jaren na gebruik een ‘flashback’ beleven, met hallucinaties alsof ze opnieuw LSD gebruikten. Deze flashback wordt opgeroepen door een nieuwe situatie die herinnert aan een vroegere gebeurtenis. Dit is oncontroleerbaar en komt vaak erg ongelegen. Meestal gaat het na enkele minuten weer over.

Xtc

Xtc is eigenlijk de naam voor de roesopwekkende chemische stof MDMA. In de praktijk is de naam xtc een begrip dat gebruikt wordt voor een hele groep van stoffen die sterk aan MDMA verwant zijn: MDA, MDEA, PMA, 2CB, …

De X-tabletten en -poeders bestaan zelden uit pure MDMA. De dosering en zuiverheid kan erg schommelen en zowel erg laag als levensgevaarlijk hoog zijn.

Gebruik

Gebruikers slikken xtc in de vorm van tabletten, pillen, capsules of als poeder in een drank. Er zijn grote verschillen in kleur en vorm. Tabletten worden vaak genoemd naar de afbeelding of het logo erop: "Duifje", "Tesla", "Superman", "Snapchat", enz.

Effecten

Je voelt het stimulerend en euforisch effect al na 20 tot 60 minuten. Het hoogtepunt voel je na 2 en 3 uur. Daarna nemen de negatieve effecten toe. De na-effecten kunnen zowel prettig als onaangenaam (bv. prikkelbaar, vermoeid, spier- en hoofdpijn) zijn.

Nadelen voor je gezondheid
  • Wie na inname lange tijd blijft dansen, weinig water of frisdrank drinkt en zich in een warme omgeving bevindt, kan oververhit geraken. Het lichaam kan uitdrogen met kans op een hitteberoerte.
  • Bij een overdosis krijg je mogelijk last van hevige hoofdpijn, misselijkheid, braakneigingen, hartkloppingen, pijn in de hartstreek, hoge bloeddruk, hoge koorts, bewegingsstoornissen of stuipen.
  • Xtc heeft een reputatie als zogenaamde “lovedrug”. Wie onder invloed is zal sneller geneigd zijn om onveilig te vrijen.
  • Rijden onder invloed van Xtc is gevaarlijk, zeker na een nachtje uitgaan. Naast vermoeidheid spelen een minder scherp zicht, een slechtere coördinatie en overmoed een gevaarlijke rol.
  • Sommigen worden na langdurig gebruik depressief met een gevoel van zinloosheid, leegte, angst en paniek. Paranoïde gedachten, slapeloosheid, lever- en nierbeschadiging komen ook voor. Er lijkt een grotere gevoeligheid te zijn voor infecties.
  • Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat Xtc nog lang na het stoppen met gebruik zijn sporen nalaat op de hersenen. Of en in welke mate het om echt blijvende hersenschade gaat is nog niet volledig duidelijk.
  • Psychische afhankelijkheid kan optreden bij lang gebruik: de drug en de sfeer eromheen (uitgaan, dansen, contacten, trance enzovoort) gaan je leven beheersen.

Speed

Speed is een verzamelnaam voor amfetamines. Dat zijn synthetische opwekkende middelen. Vooral mensen die hun prestaties willen verbeteren nemen speed zoals atleten, studenten, mensen die uitgaan of ’s nachts werken. Speed wordt meestal als poeder, maar ook in pilvorm verkocht. Het poeder is wit, geel of roosachtig en heeft een sterk chemische geur.

Gebruik

Op de illegale markt worden amfetamines meestal in poedervorm verkocht. Deze poeder kan je op 4 manieren gebruiken: snuiven, oplossen in een vloeistof en inspuiten, inslikken en (zeldzamer) roken.

Effecten

Spuiten en snuiven hebben een sneller en heviger effect. Speed onderdrukt je vermoeidheid, honger en slaap. Zo krijg je een vals gevoel van energie en  uithoudingsvermogen, terwijl je eigenlijk je lichamelijke en mentale reserves uitput. Je krijgt een euforische stemming, een betere concentratie en zelfvertrouwen. Andere mogelijke effecten zijn babbelzucht, hyperactief gedrag en meer zin in seks. Die gewaarwordingen stemmen echter niet altijd overeen met de werkelijkheid. Na uitwerking van de drug slaat de vermoeidheid en het hongergevoel toe.

Nadelen voor je gezondheid
  • Speed leidt tot een overdreven energiegebruik. Erna volgt een terugslag met moeheid, honger, lusteloosheid en neerslachtigheid. Dan krijg je de neiging om opnieuw speed te gebruiken.
  • Oververhitting en uitdroging van het lichaam geven risico op een hitteberoerte.
  • Speed verhoogt je bloeddruk met klachten zoals hoofdpijn, verhoogde lichaamstemperatuur, buikpijn, diarree, hartkloppingen, hyperventilatie enzovoort.
  • Hogere dosissen maken gebruikers soms onrustig, agressief, overmoedig ofwel neerslachtig. Soms treden waanbeelden op.
  • Te hoge dosissen kunnen levensbedreigend zijn.
  • Sommige gebruikers krabben of pulken aan hun huid. Hierdoor ontstaan wondjes en ontstekingen.
  • Vuile of besmette naalden kunnen ontstekingen en besmettingen (bijvoorbeeld HIV of Hepatitis C) veroorzaken.

  • Na langer gebruik kan de eetlust verminderen en slaaptekort optreden, met als gevolgen: opvallend gewichtsverlies, uitputting, verminderde weerstand tegen ziektes. Complicaties voor hart en bloedvaten zijn mogelijk, evenals puistjes, vette huid, maagklachten, neusbloedingen (door snuiven) en tandbederf. Dwangmatige tot achterdochtig gedrag treedt op, ook kauwen en tandenknarsen.
  • Er ontstaat gewenning en je hebt steeds meer speed nodig voor hetzelfde effect. Je wordt psychisch afhankelijk van dit middel. Speed is niet zozeer lichamelijk verslavend maar wel een enorm uitputtende drug. Bij het stoppen treden onderdrukte negatieve gevoelens op de voorgrond: je voelt de oververmoeidheid, voelt je depressief en emotioneel afgestompt,…

Zelf vragen over drank, drugs, pillen of gokken? Bezorgd over je eigen gebruik of dat van iemand in je omgeving?

Contacteer dan De DrugLijn

  • Bel 078 15 10 20 voor een anoniem, objectief en vertrouwelijk gesprek. De beantwoorders zitten klaar om naar je verhaal te luisteren, concrete informatie en/of een eerste advies te geven. Ze weten ook waar je in je buurt terecht kan voor drugshulp of -preventie. Ma-vr 10u tot 20u | vanaf een vast toestel bel je aan voordeeltarief
  • Je kan ook chatten, skypen of mailen naar De Druglijn.

  • Meer informatie vind je op de website www.druglijn.be. Op deze site vind je meer dan tweehonderd pagina's informatie over drank, drugs, pillen en gokken, én over De DrugLijn zelf.


 

Verschenen op 5 augustus 2014 en aangepast op 16 mei 2018 met medewerking van Tom Evenepoel, coördinator De DrugLijn.

Contacteer ons

Algemene vragen en vragen over jouw ziekteverzekering