Spierverrekking

Een spierverrekking is een lichte versie van een spierscheur. De eerste hulp bestaat uit een ijscompres en een drukverband, gecombineerd met rusten. Lichte verrekkingen genezen vanzelf. Doe je regelmatig aan sport of is dit niet je eerste spierverrekking of spierscheur, raadpleeg dan een (sport)arts en revalideer onder begeleiding van een kinesist. Daarna kan je getroffen spier er weer tegen. Meestal wordt de spier helemaal de oude, maar er kan littekenweefsel ontstaan op de plaats van de scheur. Zeldzame maar ernstiger verwikkelingen zijn botvorming of een cyste in de spier.

Wat

​Het verschil tussen een spierverrekking en een spierscheur

Een spierverrekking is een minder ernstige spierscheur.

Bij een spierverrekking zijn de scheurtjes alleen onder een microscoop zichtbaar, bij een spierscheur ook als de spier echografisch of onder een scanner onderzocht wordt.

Dokters hanteren een indeling in drie graden:

  • graad 1 is een verrekking
  • graad 2 en 3 een spierscheur.

De intensiteit van de pijn is voor het slachtoffer het grootste verschil. Bij graad 1 is de pijn draaglijk. Graad 3 kan zo pijnlijk zijn, dat je er misselijk van wordt en meteen moet stoppen met bewegen.

Wat voel je?

Het scheuren veroorzaakt een plotse pijn die aanvoelt als een zweepslag. Die pijn is plaatselijk in het begin, maar vaak gaat de hele spier verkrampen en pijn doen in de loop van de volgende uren.

Soms ontstaat een blauwe plek door een onderhuidse bloeduitstorting. Die plek kan op de plaats van de pijn zitten, maar ook naar beneden zakken.

Wie - welke spier

​Wie loopt meer kans op spierverrekking?

  • Vooral sporters, in het bijzonder beoefenaars van sporttakken waarbij veel snelle explosieve bewegingen nodig zijn. Zoals balspelen.
  • Ook mensen met een zittend leven kunnen door een plotse verkeerde beweging een spier verrekken.  

Welke spieren?

  • De hamstrings, ofwel de bovenste achterste dijspieren scheuren het vaakst. Vooral bij voetballers.
  • De adductoren, ofwel de spieren aan de binnenkant van het bovenbeen kunnen het laten afweten wanneer je veel zijwaartse bewegingen maakt. Zoals bij (ijs)hockey en tennis.
  • De kuitspieren worden vaak getroffen tijdens het tennissen, squashen, volleyballen en lopen. Of door tijdens het stappen stomweg een verkeerd manoeuvre uit te voeren. 
  • De Quadriceps of de bovenste voorste dijspier kan zowel scheuren door een rekmaneuver als door een rechtstreeks contact (zoals de ‘kiekebil’ in het voetbal).

Risicofactoren

  • te korte spieren
  • een eerdere blessure
  • te weinig kracht in je spieren.

Tegen te korte spieren helpen rekoefeningen om je lenigheid te vergroten.

Te weinig kracht is vaak het gevolg van een eerdere blessure. Je spierkracht is door de blessure en de gedwongen rust tijdens je herstel verminderd, maar je beseft het niet. Om hervallen te voorkomen, moet je daarom eerst goed revalideren. 

Hoe voorkomen? 

  • Krachtige spieren zijn belangrijk, vooral die van de rug en het bekken. Je lage rug en de bekkenregio zijn namelijk cruciaal voor alle bewegingen van het lichaam. Het gaat dan niet alleen om pure kracht maar vooral de uithouding van de stabiliserende (romp)spieren.
  • Flexibiliteit is vooral belangrijk voor de hamstrings. Stretch ze daarom regelmatig.
  • Warm jezelf op en bereid je lichaam voor op wat je gaat doen. Hoe en wat, hangt af van het type sport dat je beoefent.

Behandelen

​1. Eerste hulp na een spierverrekking
2. Behandeling

1. Eerste hulp 

Wat doeje best meteen na een spierverrekking?

Het Engelse letterwoord RICE vat de eerste hulp samen. RICE werkt pijnstillend en versnelt de genezing.
  • Rust: stop met bewegen.
  • IJs: Leg ijs op de pijnlijke plek gedurende een twintigtal minuten. Niet rechtstreeks op je huid, maar in een plastic zak met daarrond een handdoek. Bevriezing is niet de bedoeling! Een zak diepvrieserwtjes of een ijsgekoeld kersenpitkussentje doen het ook prima.
  • Compressie: wikkel een strak verband om de pijnlijke plek. Ook weer niet te hard, zodat de bloeddoorstroming niet gehinderd wordt.
  • Elevatie: leg het getroffen lichaamsdeel iets hoger, op een kussen of in een draagring.

Paracetamol tegen de pijn mag gedurende de eerste twee tot vijf dagen. Neem zeker geen ontstekingsremmer zoals Brufen, want de ontstekingsreactie is nodig voor een goed herstel.

Na die eerste dagen mag een ontstekingsremmer wel, om de volgende fase van het genezingsproces te bevorderen. 

De eerste week
  • Beoefen de eerste vijf dagen geen actieve vorm van lichaamsbeweging. Doe je dagelijkse activiteiten, maar pas ze aan je pijngrens aan.
  • Ga geen dagenlang in je bed liggen, want dat is veel slechter voor je conditie en je spieren.
  • Heb je kantoorwerk en zit je de hele tijd stil, leg dan het getroffen lichaamsdeel wat hoger. 
Opgepast!

Massage is uit den boze op een verse spierscheur of -verrekking. Het kan nare en onomkeerbare verwikkelingen in de hand werken. (zie bij de complicaties)

2. Behandeliing

De behandeling hangt af van twee factoren:

  1. de ernst van de scheur en de intensiteit van de pijn
  2. je levensstijl: ben je een actieve sporter of iemand met een zittend leven?
Moet je een dokter en kinesist raadplegen?
  • Als je weinig tot niet sport: niet per se.
    Als het met de pijn wel meevalt, geneest het vanzelf en helpt een ijscompres en een strak verband.
  • Als je actief sport en daarmee door wilt gaan: ja.
    Zelfs als de pijn draaglijk is en alles vanzelf geneest, kan je weken tot maanden erna last blijven hebben. Dan kom je uiteindelijk toch bij de dokter terecht. Dus ga je maar beter meteen.
  • Als je hervalt: absoluut!
    Dan moet je zeker naar de dokter om alle schakels van de betrokken spiergroep te laten onderzoeken en de zwakste op te sporen. Onder begeleiding van de kinesist train je die spieren tot ze weer sterk zijn.

Diagnose

  • Je verhaal is het belangrijkst: hoe is het gebeurd, waar doet het pijn, hoe evolueert de pijn? Kan je minder goed bewegen dan voor het ongeval, mank je?
  • De dokter onderzoekt bij welke bewegingen en onder welke hoek de spieren pijn doen bij aanspannen en strekken.
  • Soms wordt een echografie of een NMR-scan uitgevoerd, maar dat is alleen nodig voor speciale of moeilijke gevallen. 

Bij de kinesist

Na de eerste week rust, krijg je bij de kinesist om te beginnen lichte rekoefeningen en daarna krachtoefeningen, die geleidelijk intensiever worden. Tot je genoeg hersteld bent om te herbeginnen met je sport. Het is de bedoeling dat je de getroffen spier kan gebruiken en belasten zoals voordien.

Niet alleen de gescheurde spier wordt geoefend, maar ook de hele spierketting waar hij deel van uitmaakt. Bijvoorbeeld, bij een hamstringblessure worden je rug en heupregio mee getraind. 

Wanneer ben je genezen?

Revalidatie duurt vier tot twaalf weken, afhankelijk van de grootte en ernst van de scheur en de mate waarin je aan lichaamsbeweging doet.

Voor je herbegint met actieve sportbeoefening, moet je de arts laten controleren of je wel degelijk genezen bent.

 

Gevolgen en complicaties

​Littekens

Meestal geneest een spierverrekking helemaal, maar er kan littekenweefsel ontstaan. Dat is niet gemaakt om samen te trekken en te ontspannen zoals je spieren. Het blijft een zwakke plek, een grens die je moet respecteren. Je kan er af en toe last van blijven hebben of zelfs een nieuwe blessure oplopen als je niet oppast.

Tegen littekenweefsel kan je weinig tot niets doen. Met kinesitherapie krijg je het niet weg. Als je het operatief zou laten verwijderen, krijg je nieuw littekenweefsel op dezelfde plaats. 

Botvorming in de spier

Botvorming – ofwel myositis ossificans - is zeldzaam, maar kan in het slechtste geval betekenen dat je je sport vaarwel mag zeggen. Een stuk bot of kalk hoort immers niet thuis in een spier. Het kan een bron van irritatie en pijn worden, je beperken in je bewegingen of tot een nieuwe scheur leiden.

Botvorming gebeurt het gemakkelijkst als de scheur in de buurt van bot is gebeurd. Dan kunnen onrijpe botcellen in de spier terechtkomen en daar uitrijpen.

Ook massage kan zo’n verhuizing veroorzaken. Daarom mag je een recente spierscheur of verrekking absoluut niet masseren!

In de beginfaze van de botvorming wordt eventueel medicatie gegeven om 
de ontstekingsreactie die ermee gepaard gaat af te remmen. Vaak is die 
na 6-8 weken afgekoeld. Meestal kan de sport dan pijnvrij hervat 
worden. Vaak blijft de botvorming aanwezig, maar slechts in een kleine 
minderheid betekent dit definitieve sportstop.

Cystevorming

Een cyste is een bloeduitstorting die niet opgenomen wordt door het lichaam en daar als een zakje blijft zitten. Ook dat is vrij zeldzaam.

Soms gaat het vanzelf weg, maar het kan last en pijn blijven veroorzaken of de revalidatie bemoeilijken.

Met een echografie kan men zien of er een cyste zit. Als het bloed erin nog vloeibaar genoeg is, kan het op hetzelfde moment met een punctienaald leeggezogen worden. Gaat dat niet meer, dan kan je het operatief laten weghalen, met alweer littekens tot gevolg.

Verschenen op 26 maart 2013 en aangepast op 2 augustus 2017 met medewerking van Prof. dr Adelheid Steyaert, Kliniekhoofd Fysische Geneeskunde en revalidatie, Centrum voor Sportgeneeskunde, UZ Gent

Contacteer ons

Algemene vragen en vragen over jouw ziekteverzekering