Katrienewiel


Tinea corporis
, ook wel bekend als Katrienewiel of ringworm, is een ringvormige huidinfectie, veroorzaakt door een schimmel.
Voor gezonde mensen is het niet gevaarlijk, maar het moet wel behandeld worden met schimmeldodende geneesmiddelen.

Tinea corporis is de wetenschappelijke naam voor infecties veroorzaakt door schimmels, die op de lichaamshuid leven.
"Katrienewiel" verwijst naar Sint-Catharina van Alexandrië, een martelares die geradbraakt werd. Daarom wordt ze altijd afgebeeld met een karrenwiel. 
Waarom ringworm? Omdat het lijkt alsof er een worm onder de huid zit. Met een worm heeft deze schimmelinfectie echt niets te maken.

Diagnose

  • ​Ga eerst langs bij je huisarts. Die kan de basisbehandeling starten.
  • Meestal gebeurt er een onderzoek van een staaltje huidschilfers. Soms kan men door een rechtstreeks microscopisch onderzoek meteen bevestigen dat het om een schimmelinfectie gaat. Bovendien wordt de schimmel doorgaans gekweekt in het laboratorium. Dat duurt enkele weken, maar daarna weet men precies om welke schimmel het gaat. Meestal wacht de dokter die extra informatie af voor de inwendige behandeling wordt toegevoegd aan de basisbehandeling. Het is ook handig voor het geval de behandeling moet bijgestuurd worden, omdat ze niet goed aanslaat.

Klachten


​Hoe herken je deze huidinfectie?

  • Het begint met een rood puntje.
  • Dat puntje groeit eerst uit tot een cirkeltje ter grootte van een muntstuk en wordt daarna steeds groter.
  • De omtrek van de cirkel bestaat uit fijne witte huidschilfertjes. De huid is rood onder de schilfers. 
  • Naarmate de cirkel groter wordt, verdwijnen de schilfers in het midden en wordt de huid er opnieuw lichter van kleur.
  • De cirkel kan op zijn beurt andere huidzones besmetten. Tenminste, als hij ongemoeid gelaten wordt. In heel erge gevallen sluiten verschillende cirkels aaneen en ontstaat een grote oppervlakte met aangetaste huid.
  • Een Katrienewiel kan op elk stuk huid van je lichaam ontstaan: op je buik of rug, armen of benen en in je gezicht.
  • Zit het in je haar, dan krijg je kale plekken, of breken de haren op die plaats dicht bij de hoofdhuid af.
  • Het jeukt, maar niet bij iedereen.
  • Pijn doet het niet, tenzij je de jeukende huid openkrabt en ze daardoor gaat ontsteken.
  • Een Katrienewiel ziet er niet altijd zo typisch uit. Vooral als je voor een andere aandoening behandeld geweest bent met een cortisonecrème, zijn de roodheid en schilfers minder mooi afgelijnd. 

Hoe vaak komt Katrienewiel voor?

Het Katrienewiel komt veel minder vaak voor dan teenschimmels. Bovendien wordt een Katrienewiel vaak verward met andere huidaandoeningen die ook cirkelvorming kunnen zijn. Het vaakst gaat het dan om eczeem.

 

Behandelen

​De behandeling is tweevoudig

  • De basisbehandeling bestaat uit een huidcrème die een schimmeldodend ingrediënt bevat, de zogenaamde azolecrèmes. Gebruik de crème tot de tube leeg is. Dan ben je zeker dat alle schimmelhaarden uitgeroeid zijn.
  • Ook een inwendige behandeling met pillen kan nodig zijn, afhankelijk van de plaats en uitgebreidheid van de schimmel. Hoelang, hangt af van de plaats. Voor een teennagelschimmel moet je 4 maanden pillen slikken, voor een schimmel op het lichaam zijn 2 weken tot een maand genoeg.  

Bijwerkingen

De crème:

  • plaatselijke irritatie
  • contactallergie, maar dat is veeleer zeldzaam

De pillen:

  • vallen soms zwaar op de maag
  • kunnen de leverwerking verstoren. Daarom gebeurt tijdens een langdurige behandeling meestal één keer een bloedonderzoek van de leverfunctie.
 

Oorzaken

​Hoe krijg je Katrienewiel? Hoe word je besmet?

  • Door direct huidcontact met iemand anders die een schimmel heeft.
  • Door huidcontact met afgevallen huidschilfers van iemand die besmet is. Vooral in een warme en vochtige ruimte kan je ze zo oplopen. Bijvoorbeeld in een douchecabine, badkamer, kleedkamer of sauna.
  • Door contact met een huisdier - meestal een kat - die een schimmel heeft. Ook andere dieren kunnen ze hebben, zoals knaagdieren, paarden en koeien. Als je huisdier ronde kale plekken in zijn vacht heeft, dan heeft het waarschijnlijk zo’n schimmel. 

Persoonlijke vatbaarheid speelt een rol. Je wordt niet gegarandeerd besmet met een huidschimmel als je ermee in contact komt. Bijvoorbeeld, in hetzelfde gezin krijgt de ene het wel en de andere niet. Je kan het altijd opnieuw krijgen, echt immuun word je nooit en sommige mensen krijgen het meer dan eens. 

Hygiënische maatregelen bij Katrienewiel 

Voorkom dat je je huisgenoten mee besmet:

  • Gebruik tijdelijk je eigen set handdoeken, washandjes, kam of borstel.
  • Spoel de douche na gebruik goed na.
  • Maak het huis goed schoon om alle besmette huidschilfers en haartjes te verwijderen.
  • Heeft je huisdier een huidschimmel? Ga er dan zeker mee naar de dierenarts.
  • Van huidschimmels kan je geen littekens krijgen, maar de huid kan nog een tijdje rood of bruin verkleurd zijn. Bescherm de aangetaste huid na genezing nog een tijd goed tegen de zon, zo voorkom je een blijvende bruine pigmentverkleuring. Dat geldt trouwens voor alle huidletsels.

Schimmel

​Wat zijn schimmels?

Schimmels die op het menselijk lichaam wonen, zijn parasieten die leven van hoornweefsel, ofwel keratine. Dat vinden ze in dode huidschilfertjes, maar ook in haren en nagels. Er bestaan verschillende soorten.

Waar zitten ze?

Warme, vochtige plekjes zijn geliefd bij alle schimmels.

  • In de huidplooitjes tussen de tenen wonen ze het liefst.
  • De teennagels komen op de tweede plaats. Veel mensen weten niet dat ze dergelijke schimmels hebben, omdat ze niet opvallen.
  • Ze kunnen de huid van de rest van het lichaam vanuit de tenen en de teennagels koloniseren, maar het hoeft niet noodzakelijk langs die omweg te gebeuren. Een schimmel kan op je huid beginnen groeien, zonder dat je tenen of teennagels eerst aangetast werden.

Risicogroepen

Sommige mensen zijn er vatbaarder voor:

  • kinderen
  • mensen met diabetes
  • mensen die immuunonderdrukkende geneesmiddelen nemen. Als je bijvoorbeeld plaatselijk behandeld wordt met een cortisonecrème voor een andere huidziekte, of als je een orgaantransplantatie gehad hebt.

 

Verschenen op 2 maart 2010 en aangepast op 19 juni 2018 met medewerking van Oorspronkelijke bron: Stefanie Pescod, dermatologe, Kliniek voor Huidziekten, UZ Gent. Nagelezen door Vera De Groof, adviserend arts NVSM.

Contacteer ons

Algemene vragen en vragen over jouw ziekteverzekering