Hersenvliesontsteking of meningitis

De naam zegt het zelf: het is een ontsteking van de hersenvliezen. Die vliezen zitten rond de hersenen, maar lopen verder naar beneden en omvatten ook het ruggenmerg. Een ander woord voor hersenvliesontsteking is meningitis. Heb je een griepachtige infectie, hoge koorts, ernstige hoofdpijn en een stijve nek, dan ga je best zo snel mogelijk naar de dokter. Let extra op met jonge kinderen.

 

​Oorzaak

Hersenvliesontsteking wordt meestal veroorzaakt door virussen, maar ook bacteriën of schimmels kunnen de verwekkers zijn.

Klachten

De bacteriële vorm geeft doorgaans meer uitgesproken klachten dan de virale vorm, die eerder sluimerend verloopt.  
Bacteriële meningitis begint als een zware griep met:
• hoge koorts
• spierpijn
• hoofdpijn
• zich onwel voelen
• misselijkheid
• braken
• nekstijfheid
• bewustzijnsvermindering
• Baby’s kunnen ‘luierpijn’ hebben. Ze gaan dan wenen bij het omhoog brengen van de beentjes om de luier te verversen.
Virale meningitis heeft in principe dezelfde klachten, maar ze ontwikkelen zich trager en zijn minder ernstig.

Diagnose

Door je klachten en lichamelijk onderzoek zal de dokter vermoeden dat het om een hersenvliesontsteking gaat. Zekerheid komt er pas door een ruggenprik, ook wel lumbale punctie genoemd.  Hetzelfde vocht dat tussen de hersenvliezen zit, zit namelijk ook rond het ruggenmerg. Daarom wordt met een naald via een prikje in de onderrug een klein beetje van dat vocht opgezogen om het te onderzoeken. Met een ruggenprik weet men dan ook of het om een virale dan wel bacteriële versie gaat, wat van belang is voor de verdere behandeling.

Behandelen

Een virale hersenvliesontsteking  gaat vanzelf over. Antibiotica zijn dan compleet nutteloos, middelen die de klachten bestrijden natuurlijk niet.
 
In geval van een bacteriële hersenvliesontsteking is een ziekenhuisopname en behandeling noodzakelijk. Eén type bacteriële meningitis is erg besmettelijk: als de meningokokkenbacterie de verwekker is. Dan worden ook de naasten van de zieke (familie, kinderen,…) preventief behandeld

Voorkomen

Er bestaan vaccins tegen een aantal bacteriën en virussen die meningitis kunnen veroorzaken. Je 100% beschermen door vaccinatie kan niet, omdat er van de bacteriën en virussen verschillende types bestaan.  Sommige van die vaccins worden voor kinderen gratis ter beschikking gesteld door de Vlaamse Overheid. Ze zijn in het basisvaccinatieschema opgenomen.

 

Verschenen op 4 december 2017 met medewerking van dokter André Tielens, adviserend geneesheer NVSM

Contacteer ons

Algemene vragen en vragen over jouw ziekteverzekering