Alexandertechniek

Verkeerde bewegingsgewoontes leiden tot spierspanningen en rugpijn. Met de Alexandertechniek oefen je nieuwe, rugvriendelijke gewoontes. De techniek helpt bij chronische rugpijn, lage rugpijn en rugpijn tijdens de zwangerschap.

Wat?

Alexandertechniek uitgelegd 

De Alexandertechniek is een techniek, geen therapie. Je wordt begeleid door een leraar die je dagdagelijkse manier van bewegen observeert om daar een oorzaak voor je probleem te vinden. Je leert heel bewust bewegen. Je leert verkeerde gewoontes doorbreken en welke de juiste patronen zijn. Je rug wordt er dus niet gemasseerd of gemanipuleerd maar je moet zelf actief meewerken. Vaak moet je vooral afleren in plaats van bijleren.

Volgens de Alexandertechniek is rugpijn immers meestal een gevolg van gedrag. Dit is de theorie erachter: je gedrag is een patroon van gewoontes, bijvoorbeeld je manier van stappen, zitten, enz. Wanneer deze gewoontes verkeerd zijn, ontstaat er rugpijn en blijft deze pijn bestaan telkens je hetzelfde gedrag stelt.

In je vroege jeugd beweeg je meestal goed, maar het is met het opgroeien dat verkeerde gewoonten ontstaan. Spierspanningen en een verkeerde belasting van de wervelkolom zijn het gevolg.

Werkt het?

De Alexandertechniek heeft een bewezen positief effect bij chronische rugklachten zonder duidelijke oorzaak. Zo blijkt uit een klinisch onderzoek dat in augustus 2008 verscheen in the British Medical Journal. 24 lessen, waarvan ten minste de helft in de eerste 3 maanden gaven de grootste reductie in dagen met pijn.

Praktisch

​Bij welke aandoeningen?

  • Bij chronische rugpijn
  • Bij aspecifieke lage rugpijn
  • Wanneer je risico loopt op chronische overbelasting door je werk of bij tieners met een slechte houding. De techniek kan je ook gebruiken om preventief je houdingspatroon te verbeteren. Dit is goed wanneer je bijvoorbeeld een zittend beroep uitvoert of wanneer je urenlang dezelfde bewegingen moet uitvoert.
  • Bij zwangerschap. Met de Alexandertechniek leer je juist reageren op de veranderingen in je lichaam waardoor je minder snel rugpijn hebt. Je evenwicht verandert immers voortdurend door de groeiende buik.

Hoe verloopt een sessie?

  • Je lesgever observeert eerst je gewoontepatroon. Bijvoorbeeld: hoe sta je recht, ga je zitten, stap je? Misschien oefen je onnodig veel kracht uit op je voeten of je benen, trek je het hoofd naar achter, enz.
  • Met woorden en lichte, gerichte aanrakingen van de lesgever komt je lichaam stukje bij beetje in een meer gecoördineerd evenwicht. Jij werkt mee door het toepassen van inhibitie. Hierbij laat je toe dat de beweging gebeurt en dat jij daarbij je gewoontepatroon niet gebruikt. Voor elke beweging stop je en denk je enerzijds aan wat je niet gaat doen bijvoorbeeld te veel spanning gebruiken en anderzijds aan wat je gewoon laat gebeuren. Zo leer je bewust te bewegen. Als je het verkeerde niet meer doet, komt het juiste vanzelf. Je vindt je natuurlijke evenwicht terug en reageert met de gepaste intensiteit op prikkels. 
  • Je krijgt geen huiswerk. Als je thuis oefent, is de kans immers groot dat je daardoor onbewust je verkeerde gewoontepatroon zou versterken. De actieve lighouding is de enige die je thuis mag doen. Daarvoor lig je op de rug, met je hoofd ondersteund door boekjes en de benen opgetrokken. Op die manier krijgt je lichaam de kans naar zijn volledige lengte en breedte terug te keren. Vaak maak je jezelf immers onbewust smaller en kleiner.

Wanneer zie je verbetering?

In een les verander je niet wat je al een half leven lang fout doet. Je hervalt daarna meteen in je oude gewoonte. Je hebt zo’n 20 tot 30 lessen van ongeveer 45 minuten nodig, zodat er een grondig veranderingsproces kan plaatsvinden.  

Waar vind je een leraar in de Alexandertechniek?

Je volgt lessen bij een erkende lesgever, die daar 1600 uren opleiding voor gevolgd heeft.

Terugbetaling ziekenfonds?

  • Alexandertherapie wordt niet terugbetaald. Een les kost tussen € 30 en € 40, afhankelijk van de ervaring van de leerkracht.

 

Achtergrond

​Uitgangspunten

  • Veel mensen maken overbodige bewegingen of gebruiken te veel kracht en spierspanning bij de uitvoering ervan. Niet alleen verstoor je daarmee je normale, natuurlijke coördinatie, je verliest er energie door en moet inboeten aan efficiëntie. Bijvoorbeeld, veel mensen trekken hun hoofd naar achteren wanneer ze rechtop gaan staan.
  • Evenwicht is cruciaal. Vooral hoe je het gewicht van je hoofd gebruikt in relatie tot de rest van je lichaam, is daarin belangrijk.
  • Onze zintuigelijke waarneming is verstoord. Zo besef je zelfs niet meer dat je verkeerd staat, zit of beweegt, omdat je het zo gewoon bent. Je staat bijvoorbeeld al het grootste deel van je leven wat voorovergebogen, maar voor jou voelt dat aan als mooi rechtop. Ga je dan recht staan, dan sta je voor je gevoel scheef, terwijl een blik in de spiegel je bevestigt dat je nu pas goed staat.

Hoe ontstaan verkeerde gewoonten?

Peuters en kleuters zitten nog perfect rechtop. Met het opgroeien verlies je die goede houdingen. Hoe komt dat eigenlijk?
  • Door imitatie. Kinderen doen de houding van ouders of andere volwassenen na.
  • Door een schrikreflex. Dan trek je automatisch je hoofd in en je schouders op. Dat doe je ook bij stress of als je pijn hebt. Vaak dus. Op de duur wordt het een gewoonte en ben je je niet meer bewust van de spanning in nek en schouders. Dikwijls zit de oorspronkelijke verstoring dan ook in de hals.
  • Door je gewoontepatroon. Als je dingen lang en vaak oefent, gebeuren ze op de duur vanzelf. Zo’n verworven bewegingspatroon is nuttig omdat je de activiteit niet meer bewust hoeft uit te voeren. Zonder die mogelijkheid zou je nooit behoorlijk leren lopen, autorijden of pianospelen. Bij verkeerde gewoontes is dat echter een nadeel, omdat je ook niet meer beseft dat je iets verkeerd doet.
  • Door compensatie wanneer je pijn hebt. Heb je bijvoorbeeld je linkerknie bezeerd, dan belast je vanzelf je rechterknie meer om links zo weinig mogelijk pijn te voelen. Voor je het weet, blijf je dat doen nadat de oorspronkelijke pijn verdwenen is. Zo sleep je voortaan een nieuwe slechte gewoonte mee.
  • Door gebrekkige anatomische kennis. Daardoor ontwikkel je een inwendig lichaamsbeeld dat niet klopt met de werkelijkheid. Onbewust beweeg je volgens dat beeld. Om bijvoorbeeld naar een boek in je handen te kijken, hoef je alleen maar je ogen te volgen en je hoofd te kantelen. Toch is de kans groot dat je ook je hals naar voren buigt. Dat laatste is overbodig en veroorzaakt onnodige spierspanningen.

Meer lezen

  • Denken en Bewegen, een handboek voor coördinatie en evenwicht door Elizabeth Langford
  • Handboek Alexandertechniek door Carolyn Nicholis
  • In Stress. Preventie, reductie en ontspanning. Twaalf methoden door Marijke Van Kampen en Myriam Vervaeke, komt ook de Alexandertechniek aan bod.
  • Body Learning, door Michael Gelb
  • The Use of the Self, door F.M. Alexander

Meer informatie

  • www.fmalexandertech.be  op deze website van de Vereniging voor Alexandertechniek kom je alles te weten over de methode, vind je waar je lessen kan volgen en hoe je zelf leraar kan worden.

 

Verschenen op 1 december 2010 met medewerking van Katrien Vanderbeke, lesgeefster in de F.M. Alexandertechiek en dr. Vera De Groof, adviserend geneesheer NVSM. Herzien op 10 september 2014.

Contacteer ons

Algemene vragen en vragen over jouw ziekteverzekering

Online advies

Voor al jouw vragen over gezondheid en welzijn.