Windpokken

Bij windpokken, waterpokken of wijnpokken krijg je rode bobbeltjes die veranderen in blaasjes met vocht. Deze besmetting geneest meestal vanzelf. Je kan de klachten wel milderen met koorts- en/of jeukwerende middelen.

 

Windpokken zijn een van de bekendste kinderziekten. Voor de overgrote meerderheid van de kinderen verloopt de ziekte zonder veel erg. Maar bij volwassenen, mensen met een verminderde weerstand en pasgeboren baby's bestaat het risico op een ernstiger verloop. Er bestaat een vaccin, maar dat wordt in België niet veralgemeend toegediend.

Windpokken is een typische kinderziekte. Dat betekent dat je ze maar één keer in je leven doormaakt. Daarna ben je voor altijd immuun. De meeste mensen krijgen windpokken als kind, maar uitzonderlijk word je pas als volwassene besmet.

Symptomen 

  • Het begint met kleine rode bobbeltjes over het hele lichaam. Die vlekjes veranderen in blaasjes die met vocht gevuld zijn. In de genezingsfase drogen de blaasjes uit en veranderen ze in korstjes, die uiteindelijk afvallen. 
  • De blaasjes kunnen behoorlijk jeuken. Zijn het er erg veel, dan kunnen ze ook veel pijn doen. De meeste genezen zonder een spoor achter te laten. Maar je ziet nog verschillende maanden een rode schemer in de huid op de plaats waar ze gezeten hebben. Krabben aan de blaasjes veroorzaakt littekens. Erg grote of diepe letsels kunnen ook zonder krabben littekens veroorzaken. 
  • Er kunnen ook pijnlijke blaasjes in de mond zitten. 
  • De ziekte duurt gemiddeld zeven dagen
  • Kinderen hebben meestal wat koorts en een lichte neusverkoudheid, maar zijn niet erg ziek.

Oorzaak en besmetting 

  • Het varicella zostervirus, een van de herpesvirussen, veroorzaakt de ziekte. Dat virus is heel besmettelijk en verspreidt zich van de ene naar de andere persoon, door handcontact of door kleine speekseldeeltjes. Ook de inhoud van de windpokkenblaasjes is besmettelijk. 
  • Tien tot veertien dagen nadat je besmet werd, word je ziek. 
  • Je bent zelf besmettelijk vanaf 2 dagen voor het uitbreken van de huiduitslag tot het moment waarop ze volledig verdroogd zijn. Je bent dus al besmettelijk nog voor je ziek bent.

Behandeling

In principe genezen windpokken vanzelf. Je kan de symptomen wat milderen, maar meer hoeft niet. 

  • Tegen de jeuk helpt een plaatselijke jeukstillende lotion. Gebruik liefst geen poeder, want dat veroorzaakt sneller een bijbesmetting. Houd de vingernagels van je kind kort en schoon. 
  • Een waterijsje of ijsblokjes verminderen de pijn van mondblaasjes. 
  • Een milde huidinfectie wordt behandeld met een lokaal antibioticum. Is het erger, dan moeten ze inwendig gebruikt worden, in een siroop of door een infuus. 
  • Een pijnstiller zoals paracetamol is OK. Kinderen mogen echter nooit aspirine krijgen.

Complicaties 

  • Een bacterie kan de blaasjes doen ontsteken, plaatselijk of over het hele lichaam. 
  • Een bacteriële bijbesmetting kan een oorontsteking veroorzaken, maar dat gebeurt niet vaak. Een longontsteking is zeldzaam en een overlijden uiterst zeldzaam.

Ernstiger versies

Sommige mensen zijn zieker dan normaal van windpokken, en lopen meer gevaar voor complicaties: 

  • Volwassenen
  • Als je een afweerstoornis hebt. Ze kan aangeboren zijn of het gevolg van medische behandelingen. Bijvoorbeeld als je cortisonepillen of siroop (de puffers kunnen geen kwaad) moet innemen of als je een behandeling tegen kanker ondergaat. Dan moet je zo snel mogelijk het antiviraal middel acyclovir - toegediend krijgen. Liefst zelfs via een infuus, want zo wordt het geneesmiddel het best door het lichaam opgenomen.

Windpokken: gevaarlijk voor baby's en zwangerschap

Voor pasgeboren baby’s zijn windpokken zeer gevaarlijk. De baby kan een heel ernstige vorm doormaken met complicaties zoals een hersenvliesontsteking en een aantasting van alle organen. Dat kan fataal aflopen.

De baby moet meteen na de geboorte acyclovir toegediend krijgen. Het middel houdt de ziekte echter niet altijd tegen.

Zo’n rampscenario kan zich alleen voltrekken als de moeder van de baby vijf dagen voor de bevalling tot twee dagen erna zelf windpokken doormaakt. Dan heeft ze zelf namelijk nog geen beschermende afweerstoffen om aan de baby te geven.

In het begin van de zwangerschap kunnen windpokken ernstige misvormingen of een miskraam veroorzaken, al is dat zeldzaam.

Daarom moet je al het mogelijke doen om tijdens de zwangerschap een besmetting te voorkomen.

Laat je vooraf vaccineren als je zwanger wilt worden en vroeger de ziekte niet doorgemaakt hebt.

Ben je niet zeker of je al windpokken gehad hebt, vraag dan aan je huisarts of gynaecoloog een bloedonderzoek uit te voeren.

Kom je tijdens de zwangerschap in contact met iemand die windpokken doormaakt of het kort na jullie ontmoeting krijgt, raadpleeg dan je gynaecoloog als je vroeger geen windpokken doorgemaakt hebt of niet gevaccineerd bent .

Ben je zwanger en heb je ooit al windpokken gehad, dan hoef je je geen zorgen te maken. Je baby is de eerste zes maanden van zijn leven beschermd door jouw antistoffen die hij via de placenta gekregen heeft. De baby kan tijdens die zes maanden hoogstens een heel lichte en ongevaarlijke vorm doormaken. Alleen in dat geval kan hij of zij het later nog eens krijgen.

Vaccin tegen windpokken

Het vaccin tegen windpokken bestaat al meer dan twintig jaar. In België wordt het voornamelijk aan risicopersonen gegeven.

Er wordt liefst twee keer gevaccineerd, met minimaal één maand ertussen. Dat geeft de beste bescherming.

Je bent daarna beschermd voor vermoedelijk meer dan twintig jaar. Of iedereen ook levenslang beschermd is, weet men nog niet.

Het vaccin beschermt goed tegen de ziekte, maar niet voor honderd procent. Breken de windpokken toch door, dan verloopt de ziekte doorgaans mild.

Verschenen op 8 januari 2010 en aangepast op 13 november 2014 met medewerking van dokter Petra Schelstraete, kinderarts, UZ Gent

Geïnteresseerd in gezonde nieuwtjes?

In onze nieuwsbrieven
over gezondheid, rugklachten of diabetes vind je alles.

Nog vragen?

Openingsuren en diensten

Op de kantoorpagina kan je een 'eigen' kantoor kiezen

Contacteer ons

Bond Moyson West-Vlaanderen

President Kennedypark 2
8500 Kortrijk

Tel:
056 230 230